Địa Chỉ IP Là Gì Và Cách Thức Hoạt Động?

19 Tháng 3, 2015 vimotnguoi

1. Địa chỉ IP là gì?

IP là viết tắt của Internet Protocol (Giao thức Internet). Bạn hãy tưởng tượng địa chỉ IP giống như địa chỉ nhà của bạn vậy.

Nếu muốn gửi một bức thư tay, bạn bắt buộc phải ghi rõ số nhà, tên đường của người nhận. Trên mạng internet cũng thế, mỗi thiết bị (máy tính, điện thoại, máy chủ website) khi kết nối vào mạng đều được cấp một dãy số định danh duy nhất. Dãy số đó chính là địa chỉ IP. Nhờ có nó, các thiết bị mới nhận diện và “nói chuyện” được với nhau.

2. Cách thức hoạt động của địa chỉ IP

Khi bạn mở trình duyệt và gõ tìm kiếm một từ khóa hoặc truy cập một trang web, quy trình “giao hàng” dữ liệu sẽ diễn ra theo các bước sau:

Yêu cầu xuất phát: Thiết bị của bạn (đang mang một địa chỉ IP nội bộ) gửi yêu cầu dữ liệu qua Router.
Đi qua trạm trung chuyển: Router gửi yêu cầu này đến Nhà cung cấp dịch vụ Internet (ISP – như Viettel, FPT, VNPT). Tại đây, yêu cầu được gắn địa chỉ IP công cộng (Public IP) của nhà bạn để đi ra thế giới.
Tìm đích đến: ISP sẽ định tuyến yêu cầu tới máy chủ (Server) chứa trang web bạn cần. Máy chủ này cũng có một địa chỉ IP riêng.
Phản hồi dữ liệu: Máy chủ trang web nhận được yêu cầu, đóng gói thông tin (hình ảnh, bài viết) và gửi ngược lại chính xác địa chỉ IP công cộng mà ISP đã cấp cho nhà bạn. Router sẽ nhận dữ liệu và phân phối về đúng chiếc điện thoại hoặc máy tính đang đợi.

3. Phân biệt IPv4 và IPv6: Cũ và Mới

Khi nhìn vào phần dưới của sơ đồ minh họa, bạn sẽ thấy thế giới mạng đang tồn tại song song hai thế hệ địa chỉ IP:

IPv4 (Internet Protocol phiên bản 4)

Định dạng: Gồm 4 nhóm số thập phân ngăn cách bằng dấu chấm (Ví dụ: 192.168.1.1).
Hạn chế: Sử dụng cấu trúc 32-bit, nghĩa là chỉ tạo ra được khoảng 4,3 tỷ địa chỉ. Với sự bùng nổ của smartphone, nhà thông minh, camera… kho địa chỉ IPv4 hiện tại đã hoàn toàn cạn kiệt.

IPv6 (Internet Protocol phiên bản 6)

Định dạng: Gồm 8 nhóm số chữ-số hệ thập lục phân ngăn cách bằng dấu hai chấm (Ví dụ: 2001:0db8:85a3:0000:0000:8a2e:0370:7334).
Ưu điểm: Sử dụng cấu trúc 128-bit, tạo ra một con số địa chỉ khổng lồ: khoảng 340 undecillion (340 tỷ tỷ tỷ tỷ). Con số này nhiều đến mức đủ để cấp cho mỗi hạt cát trên Trái Đất hàng triệu địa chỉ IP, giải quyết triệt để bài toán thiếu hụt của IPv4.

4. IP Công cộng (Public) và IP Cá nhân (Private) có gì khác nhau?

Có một sự thật thú vị: Chiếc điện thoại của bạn đang sở hữu hai địa chỉ IP cùng một lúc!

IP Cá nhân (Private IP): Là địa chỉ do Router tại nhà cấp riêng cho từng thiết bị trong mạng LAN của bạn (như điện thoại, laptop, tivi). Địa chỉ này là “nội bộ” và thế giới bên ngoài không nhìn thấy được.
IP Công cộng (Public IP): Là địa chỉ do nhà mạng (ISP) cấp cho chiếc Router của bạn. Tất cả thiết bị trong nhà bạn khi lướt web đều dùng chung một địa chỉ IP công cộng này để đại diện ra ngoài Internet.

Lời kết

Hiểu về địa chỉ IP giúp bạn nắm được luật chơi cơ bản của thế giới Internet. Ở bài viết tiếp theo, chúng ta sẽ cùng giải mã một “người bạn đồng hành” không thể thiếu của IP: “DNS là gì? Tại sao chúng ta gõ tên miền facebook.com thay vì gõ một dãy số IP khô khan?”.